افت بازار چین، صادرات را به یک ضرورت تبدیل کرده است
بر اساس گزارش Benchmark Mineral Intelligence، صادرات ماه ژوئیه رکورد ماهانه جدیدی برای خودروهای برقی چین ثبت کرده است. در مقابل، فروش داخلی خودروهای برقی در هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۱۲ درصد کاهش داشته و آژانس بینالمللی انرژی (IEA) نیز پیشبینی میکند بازار خودروهای برقی چین برای نخستین بار در این دهه در پایان سال رشد محسوسی نداشته باشد.
به گفته «لی زینگ»، بنیانگذار شرکت مشاوره صنعت خودروی چین AutoXing، افزایش صادرات تنها واکنشی موقت به افت فروش داخلی نیست. جنگ قیمتی که طی دو سال گذشته در بازار چین جریان داشته، اکنون در حال انتقال به بازارهای خارجی است.
او معتقد است قیمت رقابتی، دسترسی گسترده و فناوری قابلتوجه خودروهای چینی باعث شده این محصولات در بازارهای جهانی جذاب باشند؛ وضعیتی که به گفته او شباهتهایی با مسیر رشد صادرات خودروهای ژاپنی و آلمانی در دوره توسعه صنایع خودروی این کشورها دارد.
از «فرصت صادراتی» تا «ضرورت صادرات»
«بیل روسو»، بنیانگذار شرکت مشاوره Automobility در شانگهای، معتقد است صنعت خودروی چین وارد مرحله تازهای شده است: صادرات دیگر صرفاً یک فرصت برای خودروسازان نیست، بلکه به ضرورتی برای آنها تبدیل شده است.
بر اساس آمار گمرک چین، در نیمه نخست ۲۰۲۶ حدود ۲.۴ میلیون خودروی تمامبرقی و پلاگینهیبریدی از چین صادر شده که بیش از دو برابر مدت مشابه سال قبل است.
حتی تسلا نیز برای جبران ضعف فروش در بازار چین به صادرات متکی شده است. کارخانه این شرکت در شانگهای در نیمه نخست سال، ۲۳۸ هزار و ۹۵۵ خودرو در بازار چین فروخت و ۲۲۸ هزار و ۹۹۴ دستگاه نیز صادر کرد.
با این حال، روند فعلی صرفاً به صادرات خودرو محدود نمیشود. روسو میگوید مرحله بعدی رقابت، بومیسازی تولید، زنجیره تأمین و فناوری در بازارهای خارجی خواهد بود.
مقصد بعدی: آسیا، آمریکای لاتین و کشورهای خلیج فارس
رشد حضور برندهای چینی در بازارهای خارج از چین، اروپا و آمریکای شمالی نیز قابل توجه بوده است. فروش خودروهای برقی در این مناطق طی هفت ماه نخست ۲۰۲۶ تقریباً دو برابر شده و به ۱.۷ میلیون دستگاه رسیده است. برندهای چینی حدود نیمی از این بازار را در اختیار گرفتهاند؛ در حالی که سهم آنها در سال ۲۰۲۳ حدود یکچهارم بود.
بر اساس برآورد Benchmark، انتظار میرود فروش خودروهای برقی در این مناطق در سال جاری حتی از آمریکای شمالی نیز بیشتر شود.
تایلند؛ بازار صادراتی با شرط تولید داخلی
تایلند یکی از مهمترین مقاصد خودروسازان چینی است و پنج برند پرفروش خودرو در این کشور، همگی چینی هستند.
با این حال، دولت تایلند برای شرکتهایی که از مشوقهای دولتی استفاده کردهاند، شرط تولید داخلی تعیین کرده است. این خودروسازان باید به ازای هر خودرویی که وارد میکنند، دو خودرو در داخل تایلند تولید کنند؛ این نسبت از سال آینده به سه خودرو افزایش خواهد یافت.
برزیل؛ افزایش تعرفه در برابر موج خودروهای چینی
در آمریکای لاتین نیز برندهای چینی حضور پررنگی دارند. سهم آنها از فروش خودروهای برقی در این منطقه به حدود ۹۰ درصد رسیده است.
برزیل برای کنترل واردات، تعرفه خودروهای برقی را افزایش داده و آن را به سطح تعرفه خودروهای بنزینی رسانده است.
در مقابل، کشورهای حوزه خلیج فارس رویکرد بازتری در پیش گرفتهاند. تعرفههای تجاری پایین و افزایش تقاضا برای فناوری چینی، این منطقه را به یکی از بازارهای جذاب برای خودروسازان چینی تبدیل کرده است.
مازاد تولید میتواند جنگ قیمتی را جهانی کند
مسئله فقط افزایش صادرات نیست؛ حجم قابل توجهی از خودروهای تولیدشده در چین هنوز به مشتری نهایی نرسیدهاند.
بر اساس دادههای IEA، بیش از یک میلیون خودروی برقی که طی ۱۸ ماه گذشته از چین صادر شدهاند، همچنان به فروش نرفتهاند و تنها حدود دو سوم صادرات سال جاری تاکنون به خریدار نهایی رسیده است.
تداوم این وضعیت میتواند خودروسازان و توزیعکنندگان را به سمت تخفیف، مشوقهای فروش و کاهش قیمت سوق دهد و ارزش خودروهای دستدوم را نیز تحت فشار قرار دهد.
در نتیجه، مازاد ظرفیت تولید در چین ممکن است مرحله بعدی رقابت خودروهای برقی را رقم بزند؛ رقابتی که دیگر محدود به بازار چین نیست و میتواند قیمتگذاری و ساختار بازار خودروهای برقی در کشورهای مختلف را تحت تأثیر قرار دهد.
